Waarde stijging of daling bij afwikkeling maatschap

Aan wie komt de waardestijging of daling van de economische eigendom toe bij de afwikkeling van de maatschap?
 
Bespreking van en commentaar op het arrest Hoge Raad 9 april 2010 (RvdW 2010, 505). Moeder M exploiteert met haar zoon Z een veehouderij in maatschapsverband. Nadat de maatschap is ontbonden rijst de vraag welke datum als peildatum voor de waardering van door M economisch in de maatschap ingebrachte landerijen geldt. Het Hof heeft geoordeeld dat het gaat om de waarde op de datum van vereffening van de maatschap.
De Hoge Raad overweegt dat het oordeel van het Hof dat M niet slechts de waardevermeerdering die de landerijen gedurende het bestaan van de maatschap hebben ondergaan, dient te vergoeden aan de maatschap, doch dat daarbij in beginsel dient te worden uitgegaan van de waarde van de grond op het moment van de vereffening van de maatschap, onjuist is. Mede gezien het Hof verder heeft overwogen, houdt het oordeel van het Hof dat M de economische eigendom van de landerijen in de maatschap heeft ingebracht, in dat niet slechts het gebruik van de landerijen in de maatschap is ingebracht maar dat het inbrengen van de landerijen in de maatschap aldus is geschied dat de landerijen eigendom van M zijn gebleven, doch de waarde daarvan tot het bedrijfsvermogen van de maatschap is gaan behoren, zodat de waardevermeerdering of de waardevermindering daarvan voor rekening van de maatschap komt. Indien partijen niet anders zijn overeengekomen, moet in het licht van de wettelijke regeling van de maatschap worden aangenomen dat een inbreng op deze voet is geschied voor de periode gedurende welke het doel van de maatschap (het behalen van voordeel, art. 7A:1655 BW) wordt nagestreefd, derhalve tot de ontbinding van de maatschap. Door de inbreng van de economische eigendom van het goed gaat dit goed niet toebehoren aan de maten gezamenlijk. Het valt derhalve niet in een gemeenschap zoals bedoeld in art. 3:166 BW. Wel zal in het kader van de vereffening de eventuele waardevermeerdering of-vermindering tussen de voormalige maten moeten worden verrekend in overeenstemming met hetgeen zij zijn overeengekomen ten aanzien van de verdeling van door de maatschap behaalde winst of geleden verlies. De Hoge Raad vernietigt het arrest van het Hof.
 
ontbinding maatschap
peildatum waardering
inbreng economische eigendom
vereffening

Agrarisch Recht 2010, nr. 9, blz. 326-328
Mellema-Kranenburg, T.J.
Copyright KNB, Afdeling Bibliotheek en documentatie 2010