Huwelijkse voorwaarden voor het huwelijk

Wanneer aanstaande echtgenoten "ja ik wil" tegen elkaar zeggen bij de ambtenaar van de Burgerlijke Stand en niet vooraf bij de notaris huwelijkse voorwaarden hebben laten opmaken, zijn ze automatisch gehuwd in algehele gemeenschap van goederen.
Alle bezittingen, maar ook schulden worden gezamenlijk vermogen. Schuldeisers kunnen alle tot die gemeenschap  behorende goederen gebruiken om hun vorderingen voldaan te krijgen. Een eventueel faillissement van één van de echtgenoten  treft de hele gemeenschap.

Om de niet-ondernemende echtgenoot te beschermen tegen zakelijke schuldeisers en/of faillissement van het bedrijf, maar andersom ook om de continuïteit van het bedrijf te garanderen indien het huwelijk stuk loopt, sluiten agrarisch ondernemers steeds vaker een huwelijk onder huwelijkse voorwaarden.
Bovendien vindt de (agrarisch) ondernemer het vaak ongewenst dat de door hem/haar aangebrachte onderneming bij een eventuele echtscheiding voor de helft toekomt aan de dan ex-echtgenoot.

U gaat geen relatie aan in de veronderstelling dat u ooit gaat scheiden, maar u bent ook reëel en wilt dat de voortzetting van de onderneming zoveel mogelijk gewaarborgd is. Juist omdat u het nu goed met elkaar kunt vinden, kunt u de gevolgen van een onverhoopte echtscheiding in uw huwelijkse voorwaarden adequaat regelen. Hiermee voorkomt u niet alleen eindeloze (juridische en emotionele) gevechten, u voorkomt ook schade voor uzelf, uw echtgenoot en voor uw onderneming. Voorkom dat einde huwelijk ook einde onderneming wordt.

Een belangrijk aspect in de huwelijkse voorwaarden is het wel of niet opnemen van verrekenbedingen. Wij kennen bijvoorbeeld het periodieke verrekenbeding (ook wel Amsterdams verrekenbeding genoemd). In het kort wordt in dit beding geregeld dat wat de echtgenoten na betaling van de kosten van de huishouding jaarlijks overhouden (de zogenaamde overgespaarde inkomsten) tussen hen wordt verdeeld. Meestal krijgt ieder de helft, maar een andere verdeling is ook mogelijk.
Ook kan in de huwelijkse voorwaarden worden overeengekomen dat de echtgenoten jaarlijks kunnen besluiten of zij tot de vorenstaande verrekening van overgespaarde inkomsten zullen overgaan. In beginsel wordt niet verrekend, tenzij voor een bepaald jaar in onderling overleg anders wordt overeengekomen.
Daarnaast kennen wij het finale verrekenbeding. Bij een finaal verrekenbeding wordt bij het einde van het huwelijk (echtscheiding en/of overlijden) tussen de echtgenoten afgerekend alsof  zij gehuwd waren in gemeenschap van goederen. Het te verrekenen vermogen kan worden uitgebreid of beperkt, maar ook kunnen verschillende verrekenregimes worden afgesproken bij echtscheiding en overlijden.
Er kan bijvoorbeeld voor worden gekozen om alles met elkaar te verrekenen, maar ook dat alleen verrekend wordt in geval van overlijden van één van de echtgenoten en niet in geval van echtscheiding. Verder kunnen bepaalde vermogensbestanddelen buiten de verrekening worden gehouden (bijvoorbeeld dat wat een echtgenoot geërfd of geschonken heeft gekregen of het ondernemingsvermogen van een echtgenoot). Kortom u kunt de huwelijkse voorwaarden inrichten naar uw eigen wensen.

Voor periodieke verrekenbedingen luistert de omschrijving van het begrip “inkomen” nauw. Vaak is de ondernemer in belangrijke mate bij machte de hoogte van het inkomen zelf te bepalen. De ondernemer kan door het doen van investeringen de hoogte van zijn inkomen beïnvloeden en er voor zorgen, dat hij fiscaal een negatief inkomen heeft. Hoe om te gaan met deze afschrijvingen bij de verrekening? Het zal niet de bedoeling zijn van de echtgenoten, dat de agrarische ondernemer die daardoor een negatief inkomen heeft, op grond van de verrekening een vordering krijgt op zijn wederhelft, die toevallig een paar uur per week betaald werk buiten de deur doet!
Ook is het van belang dat de regels van het verrekenbeding daadwerkelijk worden nageleefd. De  Hoge Raad heeft eerder uitspraken gedaan, waarbij is bepaald dat  door het niet-naleven van het periodiek verrekenbeding, de waarde van alle goederen die de echtgenoten tijdens het huwelijk hebben verkregen, in beginsel gelijkelijk verdeeld moeten worden. Een dergelijke regeling is nu ook in de wet opgenomen bij niet-naleving van dit beding!
Duidelijk is dat een beslissing over het opnemen van een jaarlijks verrekenbeding in huwelijkse voorwaarden een belangrijke beslissing is. Besluit u verrekenbedingen op te nemen, dan ligt er een taak voor u en uw accountant om die bedingen jaarlijks daadwerkelijk uit te voeren. Gebeurt dat niet, dan heeft dat hele grote consequenties!

Heeft u in het verleden huwelijkse voorwaarden laten opmaken met daarin een niet uitgevoerd periodiek verrekenbeding, dan is het ook voor u van groot belang om deze voorwaarden te laten controleren door uw notaris.

Andere kwesties die in het kader van huwelijkse voorwaarden moeten worden vastgelegd zijn:
-  wie betaalt in welke verhouding de kosten van huishouding?
-  dient er een regeling opgenomen te worden om eventuele uitkeringen wegens overlijden 
   (zoveel mogelijk) vrij van erfbelasting bij de langstlevende te krijgen?
-  hoe om te gaan met pensioenaanspraken en oudedagsvoorzieningen?

Kortom, gaat u trouwen, ga dan van tevoren naar een agri-notaris voor informatie over huwelijkse voorwaarden.

----

Hoewel de uiterste zorg is besteed aan de inhoud van dit bericht, aanvaardt de VASN geen aansprakelijkheid voor onvolledigheid of onjuistheid, noch voor de gevolgen daarvan.

Tekst voor het laatst bijgewerkt: najaar 2012

Share