Huwelijkse voorwaarden tijdens huwelijk

Als u getrouwd bent zonder dat u voor uw huwelijkssluiting huwelijkse voorwaarden heeft laten maken, bent u gehuwd in gemeenschap van goederen.
Alle bezittingen maar ook schulden zijn gezamenlijk vermogen geworden. Schuldeisers kunnen  alle  tot de gemeenschap  behorende goederen gebruiken om hun vorderingen voldaan te krijgen. Een eventueel faillissement van één van de echtgenoten  treft de hele gemeenschap.
Ook in geval van een onverhoopte echtscheiding is al het vermogen gezamenlijk eigendom en zijn beide ex-echtgenoten gerechtigd tot de helft van het (ondernemings)vermogen, ook als de echtgenoot-ondernemer reeds vóór het huwelijk het bedrijf al had.

Om de niet-ondernemende echtgenoot te beschermen tegen zakelijke schuldeisers en/of een eventueel faillissement van het bedrijf, maar andersom ook om de continuïteit van het bedrijf te garanderen indien het huwelijk stuk loopt, besluiten agrarisch ondernemers steeds vaker huwelijkse voorwaarden te laten opstellen.

Ook  tijdens het huwelijk is het nog steeds mogelijk huwelijkse voorwaarden te maken. Dit is minder eenvoudig dan wanneer u dat vóór de huwelijksvoltrekking zou hebben gedaan.
Als het huwelijk al gesloten is, worden beide vermogens samengevoegd tot één gemeenschappelijk vermogen dat dan verdeeld moet  worden. Het uitgangspunt is dat ieder van de echtgenoten de helft van het op dat moment  aanwezige gezamenlijke vermogen verkrijgt. Als er bijvoorbeeld bij het huwelijk geen ander vermogen was dan het agrarisch bedrijf, is dit gemeenschappelijk geworden. Door de gemeenschap van goederen worden de beide echtgenoten samen eigenaar en samen gerechtigd tot de waarde van het agrarisch bedrijf. Door de verdeling krijgt de echtgenoot-ondernemer zijn bedrijf terug maar krijgt de andere echtgenoot een vordering (tegoed) op de echtgenoot-ondernemer ter waarde van de helft van dit bedrijf! 
Voor de toekomst gelden vervolgens  de alsnog overeengekomen huwelijkse voorwaarden.

Een belangrijk aspect in de te maken huwelijkse voorwaarden is het wel of niet opnemen van verrekenbedingen.
De meest voorkomende is het periodieke verrekenbeding (ook  Amsterdams verrekenbeding genoemd). In het kort wordt in dit beding geregeld dat de echtgenoten verplicht zijn hetgeen na betaling van de kosten van de huishouding jaarlijks over is  (de overgespaarde inkomsten) te verdelen.

Een minder dwingende variant is dat in de huwelijkse voorwaarden wordt overeengekomen dat de echtgenoten jaarlijks kunnen besluiten of zij tot de verrekening van overgespaarde inkomsten zullen overgaan. In beginsel verrekenen ze niet, tenzij zij voor een bepaald jaar in onderling overleg anders overeenkomen.
Daarnaast kennen wij het finale verrekenbeding. Hier wordt bij het einde van huwelijk (echtscheiding en/of overlijden) tussen de echtgenoten afgerekend alsof  zij gehuwd waren in gemeenschap van goederen. Ook kunnen bepaalde vermogensbestanddelen buiten deze verrekening worden gehouden (bijvoorbeeld  wat een echtgenoot geërfd of geschonken heeft gekregen of het ondernemingsvermogen van een echtgenoot). Er kan ook gekozen worden om alleen te verrekenen ingeval het huwelijk door overlijden eindigt en niet in geval van echtscheiding.

Voor periodieke verrekenbedingen luistert de omschrijving van het begrip “inkomen” nauw. Vaak is de ondernemer in belangrijke mate bij machte de hoogte van het inkomen zelf te bepalen. De ondernemer kan door het doen van investeringen de hoogte van zijn inkomen beïnvloeden en er voor zorgen dat hij fiscaal een negatief inkomen heeft. Hoe om te gaan met deze afschrijvingen bij de verrekening? Het zal niet de bedoeling zijn van de echtgenoten dat de agrarische ondernemer die daardoor een negatief inkomen heeft op grond van de verrekening een vordering krijgt op zijn wederhelft, die toevallig een paar uur per week betaald werk buiten de deur doet!
Ook  is het van belang dat de regels van het verrekenbeding daadwerkelijk worden nageleefd. De  Hoge Raad heeft eerder uitspraken gedaan, waarbij is bepaald dat door het niet-naleven van het periodiek verrekenbeding de waarde van alle goederen die de echtgenoten tijdens het huwelijk hebben verkregen gelijk verdeeld moeten worden. Een dergelijke regeling is nu ook in de wet opgenomen bij niet-naleving van dit beding!
Duidelijk is dat een beslissing over het opnemen van een  jaarlijks verrekenbeding in huwelijkse voorwaarden een belangrijke beslissing is. Besluit u dit te doen, dan ligt er een taak voor u en uw accountant om dit ook jaarlijks uit te voeren anders kan dit hele grote consequenties hebben.

Andere aandachtspunten die in het kader van huwelijkse voorwaarden moeten worden vastgelegd zijn:
-     wie betaalt welk deel  van de huishoudkosten en wat wordt daaronder verstaan?
-  dient er een regeling opgenomen te worden om bij overlijden (zoveel mogelijk) vermogen vrij van erfbelasting bij de langstlevende te krijgen?
-     hoe om te gaan met pensioenaanspraken en oudedagsvoorzieningen?

Kortom, als u overweegt om alsnog huwelijkse voorwaarden te laten opstellen, bent u bij de agri-notaris aan het goede adres!.

----

Hoewel de uiterste zorg is besteed aan de inhoud van dit bericht, aanvaardt de VASN geen aansprakelijkheid voor onvolledigheid of onjuistheid, noch voor de gevolgen daarvan.
 
Tekst voor het laatst bijgewerkt: najaar 2012

Share